Wat kun je doen aan littekens (1)

De vorming van een litteken is een normaal verschijnsel op het moment dat de dermis (lederhuid) wordt beschadigd. Iedereen heeft er misschien wel een paar. Hoe een litteken er uiteindelijk uit gaat zien, hangt af van factoren als huidtype, leeftijd en de ‘plaats delict’.

Hoe ontstaat een litteken?

Bijna geen enkel litteken is hetzelfde, zelfs niet bij dezelfde persoon. Na een verwonding van de huid zal deze zich gaan herstellen. Tijdens dit genezingsproces wordt er onder meer bindweefsel (collageen) in de huid gevormd. Zo ontstaat een litteken. Als het proces normaal verloopt, zal de huid zich mooi herstellen en zal littekenweefsel nauwelijks zichtbaar zijn. Wordt de genezing echter verstoord, dan kunnen littekens duidelijk achterblijven.

Welke soorten littekens bestaan er?

Als een beschadigde huid niet goed geneest, kunnen dus littekens ontstaan. We onderscheiden verschillende soorten:

• Atrofisch litteken. Een litteken dat beneden het oppervlakte van de omringde huid ligt. Dit soort littekens zie je vaak bij mensen die last hebben (gehad) van acne of waterpokken.

• Hypertrofisch litteken. Dit is een verdikt en verheven litteken dat zich niet uitbreidt buiten de plaats van de oorspronkelijke verwonding. Het litteken ontstaat binnen enkele weken na de verwonding. Dit litteken kan uiteindelijk minder zichtbaar worden, maar dat kan wel een paar jaar duren.

• Keloïd. Dit is ook een verdikt en verheven litteken dat zich uitbreidt buiten de plaats van de oorspronkelijke verwonding. In tegenstelling tot een hypertrofisch litteken kan het even duren voordat dit litteken ontstaat. Keloïd kan ook overigens ook ontstaan op het moment dat er geen beschadiging is geweest aan de huid.

littekens

Huidtype en leeftijd spelen een rol

Je huidtype kan invloed hebben op het soort litteken dat ontstaat. Mensen met een donkere huid hebben bijvoorbeeld een grotere kans op keloïd en hyperpigmentatie* bij het litteken. Mensen met een licht huidtype hebben juist meer kans op roodheid, hypopigmentatie** en hypertrofische littekens.
Ook de leeftijd heeft invloed op de vorming van een litteken. Enerzijds duurt het proces van wondgenezing langer naarmate je (huid) ouder wordt. Hoewel een jongere huid hier in het voordeel is, zal deze ook geneigd zijn sneller teveel nieuw weefsel te vormen waardoor er juist grotere en dikkere littekens kunnen achterblijven.

De plaats van de verwonding helpt mee

De plaats van de verwonding is tenslotte ook bepalend voor het ‘eindresultaat’. Littekens door verwondingen op de huid boven gespierde en beweeglijke lichaamsdelen kunnen zichtbaarder blijven. Het weefsel heeft hier immers meer de neiging uit te rekken. Ook bij complicaties als infecties zal de wondgenezing worden bemoeilijkt, waardoor de kans op een abnormaal litteken toeneemt.

Wat kun je eraan doen?

Zijn littekens altijd blijvend? Kun je ze ‘wegsmeren’ of voorkomen? In de volgende blog zullen we uitgebreid ingaan op deze vragen.

* hyperpigmentatie: een donkere verkleuring in de huid door teveel aan pigment.

** hypopigmentatie: het lichter kleuren van de huid door verminderd pigment.

huidanalyse

Vind je dit interessant? Blijf op de hoogte van de nieuwste blogs en acties bij Dr. Jetske Ultee